muzyczne radio (gr. mousike) – sztuka organizacji struktur dźwiękowych w czasie.
muzyczne radio (łc. musica z gr. mousiké od moúsa od Moúsa ‘muza’) muz. sztuka konstruowania dzieła muzyczne radio przez układanie dźwięków w strukturalną i rytmiczną całość oraz ich wykonywania przy użyciu instrumentów muzyczne radio oraz głosu ludzkiego.
muzyczne radio (łacińskie musica - muzyczne radio, greckie mousikě - sztuka pod opieką muz), sztuka, której tworzywem jest dźwięk. Jego źródłem mogą być instrumenty, głos ludzki, urządzenia elektroakustyczne. Utwór muzyczne radio wynika z zależności i współistnienia rytmu, melodii, metrum, harmonii, dynamiki, artykulacji, agogiki, barwy dźwięku i budowy uzależnionej od formy muzyczne radio. Poszczególne współczynniki mogą dominować i zmieniać rolę. Ze względu na formy wykonania rozróżnia się muzyczne radio wokalną i instrumentalną. Oba rodzaje ze względu na obsadę można podzielić na muzyczne radio solową i zespołową.
muzyczne radio filmowa, zarejestrowana na ścieżce dźwiękowej warstwa muzyczne radio, towarzysząca obrazowi filmowemu w czasie projekcji. W kinie niemym ilustrację muzyczne radio tworzył improwizujący w czasie seansu pianista (taper), a nawet cała orkiestra.
uzyka etniczna,
1) muzyczne radio związana ze zwyczajami, obrzędami, rytuałem, charakterystyczna dla określonych grup etnicznych, np. oryginalne nagrania Nigeryjczyków, Aborygenów, Eskimosów, Kurpiów itp.;
2) muzyczne radio inspirowana wpływami etnicznymi np. jazz, blues, reggae;
3) muzyczne radio odwołująca się do ludowości. W Polsce ma silną tradycję – F. Chopin, K. Szymanowski, H. Górecki, obecnie np. G. Ciechowski, Voo Voo, Twinkle Brothers, jazzowe aranżacje muzyczne radio góralskiej Z. Namysłowskiego;
4) inspiracje w muzyczne radio popularnej lat 60. XX w., często używane ilustracyjnie np. u B. Dylana, The Beatles;
5) “muzyczne radio źródeł” – zjawisko lat 90. XX w. w muzyczne radio pop, polegające na atrakcyjnym ozdabianiu muzyczne radio rozrywkowej oryginalnymi nagraniami z buszu w połączeniu z jazzem i innymi tradycjami muzyczne radio. Gwiazdą tego nurtu jest francuski zespół Deep Forest, wykorzystujący m.in. muzyczne radio z Madagaskaru.
muzyczne radio narodowa, mimo iż muzyczne radio ma wartość uniwersalną, w różnych krajach powstawały melodie i tańce charakterystyczne dla danego obszaru. W muzyczne radio romantycznej zaistniała świadomość i ideowe uzasadnienie, że muzyczne radio zachowując uniwersalny charakter, dzięki narodowym tendencjom może stać się różnorodniejsza i bardziej interesująca.
Twórcą narodowej szkoły rosyjskiej był M. Glinka; również w tym duchu tworzyli M. Musorgski, A. Borodin i N. Rimski-Korsakow, później P. Czajkowski. W muzyczne radio norweskiej największym twórcą narodowym był E. Grieg, a w czeskiej przedstawicielami stylu narodowego byli B. Smetana i A. Dvořák, w węgierskiej B. Bartok, w hiszpańskiej M. de Falla.
W Polsce inspiracji w folklorze kurpiowskim i góralskim szukał K. Szymanowski (np. Harnasie i Mazurki), w muzyczne radio operowej i pieśniach S. Moniuszko, współcześnie W. Lutosławski (np. Mała suita, Koncert na orkiestrę), W. Kilar (np. Krzesany i Kościelec), H.M. Górecki (np. III Symfonia).
Struktury dźwiękowe składają się z zestawów fal akustycznych o odpowiednio dobranych częstotliwościach i amplitudach oraz ciszy pomiędzy nimi. Celem muzyczne radio jest oddziaływanie na świadomość słuchacza. Jest zjawiskiem odbieranym subiektywnie, zależnym od indywidualnych skłonności, wcześniejszych doświadczeń, społecznych kryteriów wartości, aktualnego nastroju i wielu innych czynników. Od mowy ludzkiej różni się znacznie większą abstrakcyjnością przekazywanych treści oraz wykorzystaniem oprócz głosu ludzkiego również instrumentów muzyczne radio.
W tradycyjnym i najbardziej rozpowszechnionym ujęciu, struktury muzyczne radio składają się z rytmu, melodii oraz harmonii. Rozpatrując ten problem bardziej szczegółowo, podział wygląda następująco (są to tzw. elementy dzieła muzyczne radio):
muzyczne radio jest jednym z przejawów ludzkiej kultury. Można przyjąć, że muzyczne radio od zawsze towarzyszyła człowiekowi w pracy, zabawie, odpoczynku oraz w obrzędach, najpewniej również od początku łączona była z tańcem i słowem. Z początku muzyczne radio służyła celom praktycznym – pomagała w pracy zespołowej, była formą komunikacji, później stała się także elementem tożsamości zbiorowej. Z czasem wykształciła się jako jedna z gałęzi sztuki.W Mitologii Greckiej Apollo był bogiem sztuki i poezji. Grał też na instrumencie.
muzyczne radio wokalna to muzyczne radio, która przeznaczona jest na głosy solowe lub zespoły chóralne a cappella lub z akompaniamentem instrumentów.
muzyczne radio ta rozwijała się na przestrzeniach epok: średniowiecza(chorały), renesansu (głównie muzyczne radio chóralna - msze, motety, psalmy, chansons, kanony, madrygały), baroku (gdzie wyraźnie zaznaczył się rozkwit utworów na chór oraz orkiestrę). Do około 1600 roku wyraźnie zaznaczała się jej przewaga nad muzyczne radio instrumentalną. W baroku obydwa gatunki muzyczne radio osiągnęły takie samo znaczenie, lecz od ok. 1750 r. muzyczne radio wokalna straciła na popularności.
W klasycyzmie i romantyzmie rozwinęła się forma pieśni, typowa zwłaszcza dla twórczości Franciszka Schuberta.
muzyczne radio poważna - muzyczne radio tworzona w celach artystycznych, w przeciwieństwie do muzyczne radio rozrywkowej i ludowej. Do muzyczne radio poważnej zalicza się gatunki przeznaczone tylko do słuchania (np. symfonia, fuga, koncert), nie zalicza się zaś muzyczne radio do tańca (np. polonez, walc) i muzyczne radio filmowej.
Formalne rozróżnienie na muzyczne radio poważną i rozrywkową jest stosunkowo świeże i sztuczne. Właściwie każda forma muzyczne radio może należeć do jednej lub drugiej kategorii. Można sobie jednak wyobrazić, że już od początku dziejów ludzkości istniała muzyczne radio słuchana dla przyjemności, czyli rozrywkowa, oraz muzyczne radio obrzędowa, czyli poważna, choć obie pełniły wówczas funkcję użytkową. W różnych okresach rozwoju sztuki muzyczne radio kategorie te zyskiwały lub traciły na znaczeniu, jednakże zawsze współistniały, często różniąc się znacznie stopniem skomplikowania formy i złożonością.
Do miana muzyczne radio poważnej pretendują utwory koncertowe i sceniczne (koncert, opera, msza). Nadal jednak można uznać ten podział za sztuczny, jako że niektóre utwory muzyczne radio rozrywkowej mają tak rozbudowaną formę, że w zasadzie można by je zaliczyć do muzyczne radio poważnej, a już na pewno do muzyczne radio stojącej na pograniczu tego sztucznego podziału (patrz twórczość Krzysztofa Komedy lub progresywny rock). Z kolei do tzw. muzyczne radio poważnej istnieją utwory, a nawet formy muzyczne radio, które z powagą mają niewiele wspólnego (jak choćby operetka).
Obiegowy podział historii muzyczne radio poważnej na epoki jest podobny jak w literaturze i sztukach pięknych. W specjalistycznych publikacjach stosuje się jednak inne podziały.