Teledyski (Teledyski) — forma sztuki filmowej towarzysząca utworowi muzycznemu inspirowana filmem reklamowym; z reguły fabuła Teledyski nawiązuje do tematu utworu. Rozpowszechniony od początku lat 80., m.in. za sprawą amerykańskiej telewizji muzycznej MTV.
Początkowo charakterystyczną cechą Teledyski był swoisty montaż scen: żywiołowy ruch w kadrze, pokazywano w szybko zmieniających się krótkich ujęciach. Obecnie najczęściej sposób prezentacji dobierany jest do nastroju wykonywanego utworu muzycznego Teledyski.
"Teledyski" w znaczeniu dzisiejszym powstał w 1975 roku, kiedy to brytyjska grupa Queen nakręciła Teledyski mający za zadanie promować utwór Bohemian Rhapsody. Zdjęcia trwały cztery godziny, a produkcja, dzięki wykorzystaniu wozu transmisyjnego menadżera, kosztowała 4.500 funtów. Wszystkie efekty specjalne (m.in. efekt wielokrotnego cienia będący wówczas szczytem techniki) zrobiono podczas nagrania Teledyski. Wcześniej już zespół The Beatles nakręcił wiele filmików muzycznych, m.in. do piosenek Day Tripper, All You Need Is Love, Hey Jude, Something. Także w Polsce, jeszcze we wczesnych latach 60., nagrywane były krótkie dwu- trzyminutowe Teledyski filmy muzyczne z udziałem grup muzycznych lub pojedynczych piosenkarzy; emitowane one były w telewizji jako przerywniki pomiędzy programami.
Za rewolucyjny i zarazem najlepszy Teledyski w historii uznaje się klip nagrany z piosenką Thriller Michaela Jacksona. To rozbudowana, czternastominutowa etiuda filmowa, w której piosenka wpleciona jest w fabułę utrzymaną w konwencji horroru. Jest pierwszym Teledyski, do którego realizacji zatrudniono twórcę filmów fabularnych. Jego reżyserem jest John Landis (m.in. komedia Blues Brothers).Za artystę tworzącego najbardziej kontrowersyjne Teledyski uznaje się Marilyna Mansona Ann E. Kaplan , amerykańska autorka książki zatytułowanej "Rocking Around The Clock",dokonuje typologii Teledyskiów, dzieląc je na pięć grup, zróżnicowanych ze względu na styl, zawartość treściową, odniesienie do tematu miłości i seksu oraz stosunek do autorytetów istniejących w społeczeństwie. Wyznacza pięć głównych ich typów, spośród których trzy korespondują z trzema głównymi typami muzyki rockowej.
Są nimi Teledyski:
romantyczny ( sięgający do popularnej tradycji soft rocka lat sześćdziesiątych,Teledyski wykorzystujące doświadczenia rocka lat sześćdziesiątych dominowały w MTV w pierwszych jej latach, ustępując miejsca odmianom nihilistycznym. Ich treścią jest przeważnie związek miłosny ( zwykle obrazowany jako klasyczny związek miedzy kobietą i mężczyzną): miłość jest zagrożona następuje rozstanie i bohaterowie ( albo jedna osoba z pary) cierpią z tego powodu Teledyski . Historia miłości, porzucenia i połączenia bywa najczęściej ułożona w solidny łańcuch narracyjny. Teledyski tej kategorii idealizują związki rodzicielskie i manifestują w opinii Kaplan- pragnienie powrotu do preedypalnej relacji matki i dziecka ( przykładów takich dostarczają Teledyski Denise Wiliams „ Lets Hear It for The Boy, Cindy Lauper „ Time after Time, Stevie Nicksa If Anyone Falls In Love, czy Erica Claptona) Muzyka tych fragmentów Teledyski jest melodyjna i „liryczna”, instrumentalizacja lekka ( zwykle podkreślająca jeden prowadzony instrument, np. pianino Phila Collinsa)
modernistyczny, czyli „społecznie świadomy” ( nawiązujący do doświadczeń muzyki rockowej z dekady lat siedemdziesiątych), typ Teledyskiów nazywa się społecznie zorientowanym. Obejmuje się tą nazwa zjawiska najbardziej zróżnicowane- romantyczna i alienacyjna muzyka Laurie Anderson jak i wideo Bruce;a Springsteena, walczące przeciwko wojnie Teledyski wietnamskiej i społecznej degrengoladzie kapitalizmu. Miłość jest uczuciem trudnym, konfliktowym i zorientowanym społecznie, autorytety i kulturowe nakazy stanowią źródło refleksji i częstych konfliktów '
nihilistyczny' ( muzyka heavy metalowa),związany jest z erupcją muzyki punkowej i heavy metalowej. Większość Teledyskiów tego typu stanowi rejestrację „na żywo” koncertów Teledyski grup muzycznych. Kamera rejestruje ekstatyczne wyczyny akrobatyczne członków zespołu, ich walkę z instrumentami oraz euforyczne zachowania fanów na widowni. Różnica między nihilistycznym a romantycznym Teledyskiem jest widoczna także w agresywnym użyciu kamery i montażu: rzeczy pokazywane są tu z niezwykłych kątów widzenia, przy użyciu obiektów o krótkiej ogniskowej, a łączy je bardzo szybki montaż. W Teledyskiach nie będących rejestracją koncertów pokazywane są obrazy kompletnie nie powiązane z sobą żadną linią narracyjną. Świat w tym typie jest nieustabilizowany i obcy, najbardziej częstym motywem jest dziwny pustynny krajobraz rozcinany liniami światła ( tak jak dzieje się to w Shot In The Dark Ozzy Osbourne’a czy w Home Sweet Home Motleya Crue’a). Czasami sceneria jest zupełnie pozbawiona znaków orientacyjnych: to dziwne miejsce zakotwiczone „nigdy i nigdzie” ( No On Like You grupy Scorpions) Obraz nihilistycznych Teledyskiów chce przełamać tabu dominującej kultury szczególnie na obszarze reprezentacji seksu i różnić płci. Także muzyka stara się przełamywać stereotyp harmonijności i melodyjności- jest właśnie Teledyski nie melodyjna i dezorientująca. Miłość w nihilistycznym wideo wiąże się z rozłączeniem, separacją, sadyzmem, masochizmem i homo-oraz autoterroryzmem.
Teledyski klasyczny,charakteryzowany jest poprzez bardzo wyraziste odniesienie do tradycji subkultury filmowej. Jego nieodłączną cechą jest traktowanie wizerunku kobiety Teledyski jako przedmiotu obsesyjnego męskiego pożądania ( Infatuation Roda Stewarta czy She Was Hot Rolling Stones). Cechuje je voyeryzm zaczerpnięty z klasycznych filmów hoolywodzkich. Istnieje także bardziej konsekwentne odniesienie do gatunków klasycznych filmowych w tamach tego typu. Szczególnie eksploatowany jest horror i science fiction. Ten kierunek rozpoczęty został przez słynny Thiller Michaela Jacksona, po czym nastąpiła ekspansja Teledyski wykorzystujących „chwyty gatunkowe’, a niekiedy nawet konkretne Teledyski ujęcia filmowe ( Gabriel an White Wolf wykorzystują motywy obcego z filmów science fiction, wideo Duran Duran zatytułowane Wild Boys przedstawia świat po zagładzie i upadku cywilizacji, wykorzystując scenerie filmów katastroficznych). O ile łańcuch narracyjny tych filmów ułożony jest wedle logiki czasowo- przestrzennej, wykształconej przez tradycje Holywood to świat przedstawiony nie jest bynajmniej swojski u uładzony. Nie dajemy nadal „wiary” temu światu: nadal nie jesteśmy pewni, dlaczego pewne rzeczy się w nim Teledyski zdarzają. Nawet ten najbardziej racjonalny i klasyczny świat Teledyski jest pozbawiony racjonalności i prezentuje się jako zbiór przypadkowych zdarzeń.
Teledyski postmodernistyczny, taka wizja w całej swej pełni dotyczy postmodernistycznych Teledyski. Charakteryzują się one- odmową zajęcia jednoznacznej i jasnej pozycji w stosunku do własnych obrazów, z których są zbudowane do swej własnej potencji Teledyski komunikowania. W konsekwencji obrazy są podkopywane i unieważniane, narracja zostaje zniesiona przez past iż, a proces semiozy burzony jest przez luźne obrazy, celowo tworzone jak dwuwymiarowe Teledyski w celu zaznaczenia, iż twórca świadomy Teledyski jest iluzji. Dwuznaczność Teledyski, past iż oraz nakładanie się rozmaitych tradycji kulturowych charakteryzuje na przykład wideo Radio Ga Ga grupy Queen. O ile obrazy nazistowskich kronik niemieckich Teledyski z lat trzydziestych widz jest w stanie powiązać w myślową całość z futurologicznymi fragmentami Metropolis Fritza Langa, to wydaje się jednak Teledyski, że jest to operacja mentalna zbyt skomplikowana, w stosunku do wiedzy przeciętnego odbiorcy. Jednakże ów intelektualista wideo staje bezradny gdy przychodzi mu połączyć w jednolitą całość następujące z kolei sceny z Triumfu Woli Leni Riefenstahl oraz amerykańskiej serii Star Trek.